Afscheid van een vorstin van de vrede.

Wat is het toch een voorrecht om de begrafenis van koningin Juliana via de televisie mee te kunnen beleven. Zelf geboren in 1948 is Juliana mijn koningin geweest waar je voor zong op 30 april tijdens de aubade voor het stadhuis. Een mens kan veel meemaken in haar leven als je dat zo hoort van de dominee die voorgaat. Zij is als prinses eenzaam en wordt opgevoed volgens een streng protocol. Wat is het dan verbazingwekkend dat zo’n kind opgroeit tot een koningin die warmte uitstraalt, het opneemt voor de zwakke in de samenleving, op zoektocht gaat naar de waarheid van God en een persoonlijke strijd voert als het gaat om sociale rechtvaardigheid en vrede in deze wereld.

Hoe kijk je als geschorste lekenvoorganger aan tegen deze kerkelijke viering en je vergelijkt het met wat in de Dionysius gewoon dreigt te worden.

Ik laat me niet verleiden door de prachtige muziek, de aankleding en de bijna perfecte organisatie. Hoewel het voor de liefhebbers een esthetisch genoegen is, prik je daar door heen. 

Verfrissend is het als je ziet hoe de vrouwelijke dominee de persoonlijkheid van Juliana illustreert aan heel Nederland door het vertellen van verhalen. Een vrouw die de dienst leidt! Zo toepasselijk omdat alleen die op typisch vrouwelijke wijze het feministische en spirituele van onze overleden koningin kan aanvoelen. Zoals de dichter Huub Oosterhuis op onnavolgbare wijze wist te verwoorden hoe prins Claus met het geloof omging. Wat een lef om voor alle aanwezige vorsten Juliana op haar koninklijkst voor te stellen: met verwaaid haar, lopend met laarzen aan in de Zeeuwse klei en zichtbaar intens meelevend met het verdriet van haar onderdanen.

Openlijk wordt verteld dat Juliana godsdienst beleefde als een zoektocht naar het Goddelijke  en buiten de hokjesgeest durfde te treden. Je ziet het in gedachten boven de deur van de Dionysius staan: “In het huis van mijn vader zijn woningen voor velen” Bij Juliana geen verkramptheid, maar tegen het protocol in ruimte zoekend; zelfs over de grenzen van het christendom heen. Voor veel zoekende mensen hartverwarmend is haar keuze om als protestant, maar ook als oma, heel bewust tijdens de communie in “gemeenschap” de geconsacreerde hostie tijdens een huwelijksviering van haar kleinkind te nuttigen.

De dood ziet ze niet als een eindpunt, niet iets om bang voor te zijn, maar halsreikend ziet ze uit naar het uitnodigende licht dat een nieuw begin belooft.. Dit wordt geaccentueerd door de witte kleurstelling en keuze van de muziek.

Op dit belangrijke moment van iemands leven is iedereen welkom. Ook al heb je onderling ruzie. Dit is een moment om samen te zijn. Vreugde en verdriet hoor je samen te delen.

Terecht blijkt zij een koningin van de vrede als zij in 1952 op het hoogtepunt van de Koude Oorlog de VN toespreekt tegen het advies van de Nederlandse politiek in. Vrede is het hoogste goed voor de mensheid, maar voorwaarde daarvoor is onderling vertrouwen tussen de volkeren en sociale rechtvaardigheid voor iedereen op deze wereld.

Die inzet voor vrede wordt eucumenisch verduidelijkt: vrede is meer dan het Russische “mir”, een situatie zonder oorlog, vrede is veiligheid en sociale rechtvaardigheid, vrede is zoals het joodse Shaloom en het islamitische Salaam die vriendschap en vertrouwen veronderstellen, vrede is zoals Christus voorgeleefd heeft met de opdracht elkaar die vrede door te geven. Dit wordt gezegd in een kerk waar gelijktijdig katholieken, protestanten en islamieten samen vierden. Een viering met zo’n boodschap is bevrijdend, wervend en stemt tot nadenken. En dit zonder toegevoegde waarde van sacramenten!  Kardinaal Simonis met een collega-bisschop was ook aanwezig, somber in het zwart gekleed en met een wit priesterboordje. Hij hield zijn hoofd met zijn handen vast. Als kerkvorst maakte hij op mij niet de indruk op die manier volle zalen te trekken. Er is voor ons allen nog een lange weg te gaan. Met de herinnering aan Juliana, vertrouwend op Christus als de  Vredesvorst en Maria als koningin van de vrede is er gerechtvaardigde hoop op de toekomst.                         

                                        J.P. Stegers.